Slimme horloges zijn tegenwoordig nauwelijks weg te denken. Horloges waarmee je kunt bellen, berichten kunt lezen en die je gezondheid op allerlei manieren bijhouden. Zelf heb ik me daar (nog) niet aan gewaagd. Dat betekent dat ik mijn stappen tel via mijn telefoon — die je dan natuurlijk wel bij je moet hebben.
En het gekke is: als ik stappen heb gezet zonder telefoon, kost het me moeite om die mentaal mee te tellen bij de stappen die wél geregistreerd zijn.

Alsof ze minder echt zijn. Minder meetellen. En dat terwijl ik ze wel degelijk heb gezet.

Dat zet me aan het denken. Wat maakt dat een ‘niet-geregistreerde, maar wel gezette stap’ voor mij anders voelt dan een geregistreerde stap? Hechten we meer waarde aan wat zichtbaar, meetbaar en vastgelegd is? Meer waarde dan wat zich daartussen afspeelt?

Dit deed me ook denken aan bepaalde aspecten van mijn werk als schoolleider. Want ook daar geldt: een groot deel van wat ertoe doet, laat zich niet in jaarplannen, inspectierapporten of toetsresultaten vangen. Dat zijn belangrijke meetpunten — ze geven richting en houvast — maar ze vertellen niet het hele verhaal. Het echte leven van de school speelt zich af in de ruimte tussen die meetmomenten. In de minimaatschappij die elke dag opnieuw ontstaat, zonder dat we alles plannen, vastleggen of evalueren.

En precies díé dingen maken mijn werk zo interessant, dynamisch en leuk: de stappen die we niet tellen, maar die wel worden gezet.

De kleuter die zóveel zin had in de dag dat hij al zijn medeleerlingen ruw aan de kant duwde, en die nu nog steeds enthousiast, maar met meer beleid de school binnenkomt. De leerling die zijn tafel en laatje maar niet georganiseerd kreeg en daardoor vastliep in zijn schoolwerk, en die dat met maatwerk van zijn leerkrachten nu vaak wél voor elkaar krijgt. De leerkracht die, ondanks flinke uitdagingen en vraagstukken in de groep, een fijne en ontspannen week heeft.

En ook: een schoolplein vol ouders die tijdens het kerstdiner van de kinderen genieten van de 13,5 liter (!) pompoensoep die een ouder maakte. De ouder die bij onverwachte afwezigheid van een collega geen moment aarzelt en acht kleuters in de bakfiets naar het Catharijneconvent brengt. De collega die op haar laatste benen besluit om toch nog een stapje harder te zetten, in het belang van de kinderen.
De gemeente die in zeer korte tijd een hoofdentree realiseert die wél voor iedereen toegankelijk is, zonder hobbels en drempels waar kinderwagens en mensen in een rolstoel niet overheen komen.
De collega’s die zich — midden in een drukke decembermaand — openstellen tijdens een studiedag en de mooiste gesprekken voeren.

Dit zijn geen cijfers. Geen grafieken. Geen vinkjes. Maar dit doet ertoe. En het is meer dan dat. Ik doe dit werk nu anderhalf jaar en durf te zeggen dat mijn manier van kijken naar de wereld is veranderd. Alles plaats ik veel meer in perspectief, omdat mijn wereld is vergroot met de verhalen van onze leerlingen, ouders, verzorgers en collega’s. Daardoor is vrijwel niets meer vanzelfsprekend.

Het is niet vanzelfsprekend dat kinderen iedere dag met een gevulde buik in de klas verschijnen, of dat hun jas warm genoeg is in deze gure wind. Het is niet vanzelfsprekend dat je een sociaal netwerk hebt dat je opvangt als dat nodig is, of dat je bij griep een andere ouder kunt vragen om je kind na school mee te nemen. Het is niet vanzelfsprekend om familie in de buurt te hebben, of om in je moedertaal te kunnen communiceren. Het is niet vanzelfsprekend om zorgeloos te kunnen zijn over de gezondheid van je kind, of over die van jezelf. Het is niet vanzelfsprekend dat (stief)vaders van de overheid mogen blijven, of dat je weet waar je over een half jaar zult wonen met je kinderen.

Al deze verhalen zijn stappen. Ze verschijnen niet automatisch op een dashboard, maar ze bepalen wel hoe ik weeg, kies en handel. Ik voel een sterke verantwoordelijkheid om ze mee te nemen in de keuzes die ik maak — en om ze, waar mogelijk, ook te delen. Zodat niet alleen mijn wereld groter wordt, maar ook die van de mensen om mij heen.

En misschien is dat wel de echte betekenis van dit werk. Dat het niet ophoudt bij het hek van het schoolplein. Dat het doorwerkt in alles wat ik doe — in kleine momenten, in grote verantwoordelijkheden en in alles wat daartussen zit.

Het is prima en soms ook belangrijk om stappen te tellen. Het geeft houvast en inzicht. En tegelijkertijd tellen ook de ongeregistreerde stappen mee. De stappen die je niet telt, maar die je wel zet. En als ik straks tóch zo’n slim horloge heb, dan daag ik mezelf uit om af en toe bewust een lange wandeling te maken zonder dat ding. Gewoon om te voelen dat die stappen er ook zijn.

Overweeg je wel eens een overstap naar dit betekenisvolle vak? Kom dan eens bij me langs voor koffie of een wandeling. Zonder teller mag ook.