In gesprek met Inge de Wolf
Per 1 januari 2026 is het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs van start gegaan. Over de vraag wat we ons bij dat instituut moeten voorstellen, interviewden we Inge de Wolf die als lid van het NRO-managementteam meewerkte aan de totstandkoming ervan.
Over collectieve verantwoordelijkheid en leiderschap
‘Leraren, ga bij elkaar in de klas kijken en geef feedback.’ Onder die titel pleitte Jasper Rijpma in de NRC van 1 mei 2024 voor collectieve verantwoordelijkheid. Want, aldus Rijpma, onderzoek van de OESO wijst uit dat er in Nederland vergeleken met andere landen, weinig onderling wordt samengewerkt en dat moet anders: ‘In dit land is de individuele leraar nog altijd soeverein in de klas.
Bouwen aan een duurzame onderzoekscultuur
Het tweeluik ‘Onderwijskennis gebruiken op school’ laat zien hoe leraren en schoolleiders in drie professionele leergemeenschappen (PLG’s) gezamenlijk werken aan interventies die de onderzoekscultuur in het voortgezet onderwijs bevorderen. Het eerste deel (DNMonline 2025-7) beschreef de onderzoeksopzet en de uitgangspunten van de PLG’s. In dit tweede deel laten we zien hoe interventies vorm krijgen binnen scholen en delen we de eerste bevindingen van het flankerend onderzoek.
In gesprek met Arjan van der Meij
‘Er zijn scholen in Nederland die mooie dingen doen waar andere scholen wat van zouden kunnen leren, en wij zorgen ervoor dat dat ook gaat gebeuren.’ Zo karakteriseert Arjan van der Meij, de projectleider van Expertisescholen Ontwikkelkracht, het werk van zijn team.
Ervaringen van een expertiseschool
Basisschool Het Klokhuis (Beek en Donk, 25 docenten, 240 leerlingen) is een van de expertisescholen binnen Ontwikkelkracht. De expertise van het team betreft het leesonderwijs, preciezer: leesplezier en leesbevordering. Eind augustus 2024, toen Het Klokhuis startte met de begeleiding van andere scholen, spraken we met schoolleider Iris Schellekens en docent Maartje Hubertus (zie ‘We stralen met z’n allen uit hoe leuk lezen is’ in DNMonline 2025-01). Nu we anderhalf jaar verder zijn, leek het ons een goed moment om te kijken hoe het ze vergaan is.
Eerste berichten uit het consortium NRO MIEC Brabant mbo
De ervaring leert dat resultaten van innovatieprojecten snel verdorren zodra de subsidie stopt. Dat komt met name doordat de benodigde condities niet of onvoldoende zijn verankerd op instellingsniveau: in de structuren, kwaliteitscultuur en professionele routines van (onderwijs)professionals.
Over het nut van onderwijssociologie, voorspellen van de toekomst en transdisciplinair onderzoek
Voor trouwe DNM-lezers zal Marc Vermeulen geen volslagen onbekende zijn: sinds 2021 verzorgt hij samen met Sietske Waslander de rubriek Bestuur en Beleid. Maar Vermeulen (1958) is aanmerkelijk meer dan columnschrijver. Ooit begonnen als leraar maatschappijleraar is hij inmiddels als hoogleraar onderwijsociologie verbonden aan TIAS.
Op weg naar een duurzame onderzoekscultuur
In de ideale school delen leraren elkaars kennis, wonen ze elkaars lessen bij om van elkaar te leren, en wisselen ze geregeld van gedachten over onderzoeksartikelen, bijvoorbeeld met het oog op de onderbouwing van verbeterplannen. Zo’n onderzoekscultuur is eenvoudiger van de grond te krijgen in het primair onderwijs dan in het voortgezet onderwijs (vo).
Waar ben je als je onderwijs onderzoekt? En wie?
Scheidend hoogleraar Jan Bransen oordeelt kritisch over het huidige onderwijsonderzoek. Dat is maar al te vaak, zoals hij dat noemt, Erklärend onderzoek dat de asymmetrische verhouding tussen onderzoeker en de leraar als gebruiker versterkt. Het levert namelijk bevindingen op over werkzame mechanismen waardoor degenen met kennis van die mechanismen hun technische controle zien groeien. Bransen pleit daartegenover voor Verstehend onderzoek, dat wil zeggen, de poging om verschillende perspectieven voor elkaar toegankelijk te maken en de zaak ook eens van een andere kant te bekijken.
Kennisbenutting voor duurzame onderwijsverbetering: de rol van schoolbesturen
Schoolbesturen kunnen een cruciale rol spelen in de kennisinfrastructuur, maar zijn zich daar niet altijd van bewust. In dit artikel laten we zien hoe besturen het gebruik van kennis en expertise in hun scholen kunnen bevorderen. De auteur werkt met netwerken van schoolbesturen en andere lectoren aan het inrichten van besturen en scholen als lerende organisaties. Hun belangrijkste inzicht is dat de ontwikkeling naar een lerende organisatie continu aandacht vraagt, en een integrale blik. Wat het oplevert is een andere cultuur in de organisatie: een cultuur van samenwerking, leren van elkaar en systematisch werken aan kwaliteit.