Hartger Wassink | Zeer korte Beschouwing | Het voortgezet onderwijs
Voortgezet onderwijs, kent u die uitdrukking? Een beloftevol woord. Voortzetting van onderwijs na de lagere school was ooit niet vanzelfsprekend. Na de Mammoetwet bood voortgezet onderwijs een route naar hoger onderwijs voor alle kinderen die de capaciteiten hadden. Maar die ooit eerlijke selectie, is er nu een op afkomst. En de indeling in hoger en lager als gevolg ervan, zit ons danig dwars.
De voorbeeldige organisatie
Waarom tolereren toezichthouders zo lang wangedrag van bestuurders en directeuren? Hoe kan het dat bestuurders misstanden zo vaak vooral goed lijken te praten, in plaats van dat ze er al veel eerder wat aan doen? Hoe kan het er steeds weer verhalen bekend worden, over hoe schijnbaar fatsoenlijke, ervaren en goed opgeleide mensen toch behoorlijke steken hebben laten vallen?
Onderwijs voorbij de meritocratie
Wie van ons leest eerst de inhoudsopgave van een boek? Niet vaak zag ik een inhoudsopgave die zo ‘boekdelen spreekt’! Het boek, in pdf-vorm, telt een reeks kritische bijdragen over de dominante denkrichting binnen en over het funderend onderwijs. Doorsneden door enkele, door een verhalenverteller verwoorde, schetsen van moedige praktijksituaties.
De irrationele organisatie
Als leidinggevende betrapte ik mezelf bij het lezen van De irrationele organisatie meerdere keren op de gedachte: ‘Hier heb ik geen last van, ik ga er goed mee om.’ Daarmee liep ik juist tegen een van de biases aan die in het boek beschreven worden: de illusion of control, het idee dat je grip hebt op je eigen denkprocessen, terwijl die grip in werkelijkheid maar beperkt is
Fix je Visie!
Visieboeken vullen vaak het leeuwendeel van de boekenkast van schoolleiders. Telkens verschijnen er weer nieuwe, waarbij er net zoveel stijlen van visieboeken zijn als dat er leiderschapsstijlen bestaan. Dus bij de titel Fix je Visie! rijst dan ook de vraag: nog een visieboek? Jazeker, nog een visieboek. Een handige aanvulling in de boekenkast.
De beleidsbubbel en Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee
Deze boekbespreking begon als recensie van haar boek De Beleidsbubbel. En hoe we die liefdevol leeg laten lopen uit 2023. Maar de molens van deze recensent draaien traag, in ieder geval trager dan Van den Berg schrijft. Dus had ik niet verrast moeten zijn, dat dat boek alweer dit jaar een opvolger kreeg met Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee, wat ze samen schreef met Nico Groen. Het zijn twee verschillende boeken, maar met dezelfde boodschap, dus maken we van de nood een deugd en schrijven we een dubbelrecensie.
Supersociaal. Waarom een schooldirecteur nu voor daklozen zorgt
In Supersociaal beschrijft scholendokter Eric van ’t Zelfde hoe hij, na een paar succesvolle opdrachten, sneuvelt als rector van het Drachtster Lyceum. Het boek is een drieluik.
Hoe je collega’s meekrijgt bij onderwijsinnovaties
In de ideale school delen leraren elkaars kennis, wonen ze elkaars lessen bij om van elkaar te leren, en wisselen ze geregeld van gedachten over onderzoeksartikelen, bijvoorbeeld met het oog op de onderbouwing van verbeterplannen. Zo’n onderzoekscultuur is eenvoudiger van de grond te krijgen in het primair onderwijs dan in het voortgezet onderwijs (vo).
Over het nut van onderwijssociologie, voorspellen van de toekomst en transdisciplinair onderzoek
Voor trouwe DNM-lezers zal Marc Vermeulen geen volslagen onbekende zijn: sinds 2021 verzorgt hij samen met Sietske Waslander de rubriek Bestuur en Beleid. Maar Vermeulen (1958) is aanmerkelijk meer dan columnschrijver. Ooit begonnen als leraar maatschappijleraar is hij inmiddels als hoogleraar onderwijsociologie verbonden aan TIAS.
De opvoedende rol van de intern onderwijsadviseur bij (dreigende) organisatieverwaarlozing
Kampen (2019) beschreef in DNM de rol van de schoolleider bij het herstel van verwaarloosde organisaties. Petra de Jong en Ton Bruining betogen in deze bijdrage dat ook intern adviseurs zoals beleidsmedewerkers of teacher leaders daarbij een rol kunnen spelen. Gemakkelijk is dat niet, omdat ze mogelijk zelf ook het gedrag vertonen dat bij verwaarloosde organisaties hoort. De Jong en Bruining stellen dat Biesta’s drieslag van pedagogisch handelen (onderbreken – vertragen – ondersteunen) daarbij behulpzaam kan zijn.